Zapchany filtr DPF najczęściej daje o sobie znać spadkiem mocy, częstym uruchamianiem regeneracji, większym zużyciem paliwa oraz kontrolką na desce rozdzielczej. Problem szczególnie często dotyczy samochodów z silnikiem Diesla użytkowanych głównie w mieście i na krótkich odcinkach.
Nie oznacza to jednak, że filtr od razu nadaje się do wymiany. Najpierw trzeba sprawdzić stopień jego zapełnienia oraz ustalić, dlaczego nie dochodzi do prawidłowego wypalania. Dalsza jazda z mocno zapchanym DPF-em może prowadzić nie tylko do przejścia silnika w tryb awaryjny, ale również do poważniejszych i droższych usterek.
Co to jest filtr DPF i jak działa?
DPF, czyli Diesel Particulate Filter, to filtr cząstek stałych montowany w układzie wydechowym samochodów z silnikiem Diesla. Jego zadaniem jest zatrzymywanie sadzy powstającej podczas spalania oleju napędowego, zanim trafi ona do atmosfery.
W czasie jazdy filtr stopniowo się zapełnia. Aby przywrócić jego drożność, samochód uruchamia proces regeneracji, potocznie nazywany wypalaniem DPF-u. Temperatura spalin zostaje wtedy podniesiona, a zgromadzona sadza jest spalana.
Problem pojawia się, gdy regeneracja nie może się rozpocząć albo jest regularnie przerywana. Dzieje się tak między innymi podczas częstej jazdy na krótkich odcinkach, gdy silnik i układ wydechowy nie osiągają odpowiedniej temperatury.
Warto również pamiętać, że wypalanie usuwa przede wszystkim sadzę. W filtrze pozostaje jednak popiół, którego ilość zwiększa się wraz z przebiegiem samochodu. Mocno zapełnionego popiołem filtra nie da się przywrócić do pełnej sprawności samą jazdą po autostradzie.
Jakie są objawy zapchanego filtra DPF?
Pierwsze objawy bywają mało charakterystyczne. Kierowca może odnieść wrażenie, że samochód gorzej przyspiesza albo częściej zużywa paliwo. Z czasem symptomy stają się coraz bardziej zauważalne.
Najczęstsze objawy zapchanego DPF-u
Do typowych sygnałów należą:
- zapalona kontrolka DPF lub check engine;
- wyraźny spadek mocy silnika;
- wolniejsza reakcja na pedał gazu;
- przejście samochodu w tryb awaryjny;
- zwiększone zużycie paliwa;
- częste uruchamianie regeneracji;
- podwyższone obroty na biegu jałowym;
- częstsza praca wentylatora chłodnicy;
- intensywny zapach spalin;
- problemy z płynnym przyspieszaniem;
- trudności z uruchomieniem silnika;
- podnoszący się poziom oleju silnikowego.
Nie każdy z tych objawów musi oznaczać uszkodzony filtr. Podobne symptomy mogą powodować między innymi niesprawne wtryskiwacze, zawór EGR, turbina, czujnik różnicy ciśnień albo czujniki temperatury spalin. Dlatego przed rozpoczęciem czyszczenia potrzebna jest dokładna diagnostyka.
Jak rozpoznać, że samochód właśnie wypala DPF?
Regeneracja filtra często odbywa się bez wyświetlania osobnego komunikatu. Kierowca może jednak zauważyć:
- nieco wyższe obroty silnika na postoju;
- chwilowo większe spalanie;
- pracujący wentylator chłodnicy mimo umiarkowanej temperatury;
- zmianę dźwięku pracy silnika;
- charakterystyczny, gorący zapach w pobliżu auta;
- wyłączony system Start-Stop.
Objawy mogą różnić się w zależności od marki, modelu i wersji silnika. Jeżeli regeneracja zaczęła się pod koniec trasy, regularne gaszenie silnika może powodować jej przerywanie. Po kilku nieudanych próbach ilość sadzy rośnie, a sterownik może wyświetlić ostrzeżenie dotyczące filtra.
Nie należy jednak jeździć bez celu z wysokimi obrotami ani próbować wypalać filtra na postoju na własną rękę. W pierwszej kolejności trzeba sprawdzić zalecenia producenta samochodu.
Dlaczego filtr DPF się zapycha?
Zapchany filtr bardzo często jest skutkiem sposobu użytkowania auta, ale nie zawsze. Niekiedy DPF zapełnia się z powodu innej usterki silnika lub układu wydechowego.
Jazda głównie po mieście
Krótkie przejazdy, częste postoje i jazda na zimnym silniku utrudniają osiągnięcie temperatury potrzebnej do skutecznej regeneracji. Jest to częsty problem w samochodach poruszających się przede wszystkim po Krakowie i wykorzystywanych do dojazdów na niewielkich dystansach.
Diesel może być oszczędny w trasie, ale przy ciągłej jeździe miejskiej jego układ oczyszczania spalin nie zawsze ma odpowiednie warunki do pracy.
Regularne przerywanie regeneracji
Jeżeli kierowca wyłącza silnik za każdym razem, gdy rozpoczyna się wypalanie, sterownik podejmie kolejną próbę po następnych kilometrach. Częste przerwanie procesu może prowadzić do coraz szybszego zapełniania filtra.
Niesprawny termostat
Silnik, który nie osiąga właściwej temperatury roboczej, może nie spełniać warunków koniecznych do uruchomienia regeneracji. Z tego powodu przed wymuszeniem wypalania warto sprawdzić temperaturę płynu chłodniczego widoczną w parametrach diagnostycznych.
Usterka zaworu EGR
Nieprawidłowo działający EGR może zaburzać proces spalania i zwiększać ilość powstającej sadzy. Samo wyczyszczenie DPF-u nie rozwiąże wtedy problemu na długo.
Problemy z wtryskiwaczami
Zużyte albo zabrudzone wtryskiwacze mogą podawać niewłaściwą dawkę paliwa. Prowadzi to do niepełnego spalania i szybszego odkładania się sadzy w filtrze.
Usterka turbiny
Nieszczelna lub zużyta turbosprężarka może powodować przedostawanie się oleju do układu dolotowego i wydechowego. Zanieczyszczony olejem filtr często wymaga dokładnego czyszczenia poza samochodem, a samo wypalanie może okazać się nieskuteczne.
Uszkodzony czujnik różnicy ciśnień
Sterownik silnika ocenia stopień zapełnienia DPF-u między innymi na podstawie różnicy ciśnienia przed filtrem i za nim. Uszkodzony czujnik albo zatkane przewody pomiarowe mogą przekazywać nieprawidłowe dane.
W rezultacie samochód może zbyt często uruchamiać regenerację albo nie uruchamiać jej wcale.
Niewłaściwy olej silnikowy
W samochodzie wyposażonym w DPF należy stosować olej zgodny ze specyfikacją producenta, zazwyczaj olej typu Low SAPS. Nieodpowiedni produkt może przyspieszać gromadzenie się popiołu w filtrze.
Czy można jeździć z zapchanym DPF-em?
To zależy od stopnia zapełnienia filtra i komunikatów wyświetlanych przez samochód.
Jeżeli pojawiła się jedynie kontrolka DPF, a silnik pracuje normalnie, instrukcja obsługi może zalecać kontynuowanie jazdy w określonych warunkach, aby umożliwić regenerację. Zalecenia różnią się jednak między poszczególnymi modelami.
Jeżeli jednocześnie świeci się check engine, samochód stracił moc, przeszedł w tryb awaryjny albo poziom oleju jest zbyt wysoki, nie należy próbować samodzielnego wypalania. W takiej sytuacji potrzebna jest diagnostyka komputerowa.
Dalsza jazda z mocno ograniczonym przepływem spalin zwiększa obciążenie układu wydechowego i jednostki napędowej. Jeżeli DPF jest bardzo zapchany, regeneracja drogowa może już nie wystarczyć.
Czym grozi dalsza jazda z zapchanym filtrem DPF?
Ignorowanie pierwszych objawów zwykle nie sprawia, że problem znika. Filtr nadal gromadzi sadzę, a sterownik podejmuje kolejne próby regeneracji.
Utrata mocy i tryb awaryjny
Przy dużym zapełnieniu filtra rośnie opór przepływu spalin. Sterownik może ograniczyć moc silnika, aby zabezpieczyć podzespoły przed dalszym przeciążeniem.
Samochód zaczyna słabo przyspieszać, nie wkręca się na obroty albo nie pozwala przekroczyć określonej prędkości.
Większe zużycie paliwa
Częste próby regeneracji wymagają dodatkowych dawek paliwa potrzebnych do podniesienia temperatury spalin. Kierowca może więc zauważyć, że diesel nagle zaczął palić znacznie więcej niż wcześniej.
Rozrzedzenie oleju silnikowego
Podczas aktywnej regeneracji sterownik może podawać dodatkową dawkę paliwa. Jeżeli proces jest wielokrotnie przerywany, część oleju napędowego może przedostawać się do oleju silnikowego.
Objawem bywa podnoszący się poziom oleju na bagnecie. Rozrzedzony olej gorzej chroni silnik, dlatego takiego symptomu nie należy ignorować. Mechanizm rozcieńczania oleju paliwem podczas późnego dotrysku jest również opisywany w badaniach dotyczących regeneracji DPF.
Obciążenie turbosprężarki
Wysokie przeciwciśnienie w układzie wydechowym może pogarszać warunki pracy turbiny. Jeżeli przyczyna zapchania nie zostanie usunięta, z czasem może dojść do kosztownej awarii turbosprężarki lub innych elementów osprzętu silnika.
Brak możliwości wykonania regeneracji
Po przekroczeniu określonego poziomu zapełnienia sterownik może zablokować automatyczne wypalanie ze względów bezpieczeństwa. Wtedy potrzebna jest regeneracja serwisowa, profesjonalne czyszczenie filtra albo jego wymiana.
Czy jazda po autostradzie wyczyści DPF?
Dłuższa jazda ze stałą prędkością może pomóc tylko wtedy, gdy filtr jest zapełniony sadzą w umiarkowanym stopniu, a silnik i czujniki działają prawidłowo. Samochód musi również spełnić warunki wymagane przez producenta do rozpoczęcia regeneracji.
Popularna rada, żeby „przegonić diesla po autostradzie”, nie zawsze rozwiązuje problem. Nie pomoże, gdy:
- filtr jest już mocno zapchany;
- w sterowniku zapisane są błędy blokujące regenerację;
- nie działa czujnik ciśnienia lub temperatury;
- silnik nie osiąga właściwej temperatury;
- niesprawne są wtryskiwacze, EGR albo turbina;
- filtr jest wypełniony popiołem;
- do DPF-u przedostał się olej.
W takiej sytuacji dalsza jazda może jedynie pogorszyć stan układu.
Jak sprawdzić stopień zapchania DPF-u?
Samo odczytanie kodu błędu nie wystarczy. Prawidłowa diagnostyka DPF powinna uwzględniać rzeczywiste parametry pracy silnika i układu wydechowego.
Mechanik może sprawdzić między innymi:
- obliczoną ilość sadzy w filtrze;
- stopień zapełnienia popiołem;
- różnicę ciśnienia przed DPF-em i za nim;
- temperaturę spalin;
- przebieg od ostatniej regeneracji;
- liczbę nieudanych prób wypalania;
- temperaturę płynu chłodniczego;
- korekty wtryskiwaczy;
- działanie zaworu EGR;
- zapisane kody usterek.
Dopiero na tej podstawie można zdecydować, czy wystarczy jazda regeneracyjna, wypalanie serwisowe, czyszczenie filtra po demontażu czy wymiana elementu.
Wypalanie, czyszczenie czy wymiana DPF-u?
Nie ma jednej metody odpowiedniej dla każdego samochodu.
Regeneracja podczas jazdy
Może wystarczyć przy niewielkim lub umiarkowanym nagromadzeniu sadzy, jeżeli samochód jest sprawny i producent dopuszcza taki sposób postępowania.
Wymuszona regeneracja serwisowa
Jest uruchamiana przy użyciu komputera diagnostycznego. Nie powinna być wykonywana bez wcześniejszego sprawdzenia czujników, temperatury silnika oraz przyczyny zapchania.
Wymuszanie kolejnych regeneracji bez usunięcia źródła problemu może dać jedynie krótkotrwały efekt.
Profesjonalne czyszczenie DPF-u
Filtr jest demontowany i czyszczony przy użyciu odpowiedniego urządzenia. Pozwala to usunąć nie tylko sadzę, ale również znaczną część zgromadzonego popiołu.
Przed ponownym montażem należy jednak sprawdzić, czy wkład filtra nie jest pęknięty, stopiony albo mechanicznie uszkodzony.
Wymiana filtra
Wymiana może być konieczna, gdy wkład ceramiczny został uszkodzony, filtr jest mocno zużyty albo czyszczenie nie pozwala przywrócić właściwego przepływu spalin.
Jak zapobiegać zapychaniu DPF-u?
Ryzyka nie da się całkowicie wyeliminować, ale można je wyraźnie ograniczyć.
Warto:
- regularnie wykonywać dłuższe przejazdy poza miastem;
- nie przerywać regeneracji za każdym razem;
- stosować olej zgodny ze specyfikacją producenta;
- terminowo wymieniać olej i filtry;
- reagować na kontrolkę check engine;
- kontrolować stan wtryskiwaczy, EGR-u i turbiny;
- nie ignorować problemów z osiąganiem temperatury roboczej;
- sprawdzać poziom oleju silnikowego;
- wykonywać diagnostykę, gdy regeneracje pojawiają się zbyt często.
Jeżeli samochód jest używany wyłącznie na krótkich trasach po mieście, warto zastanowić się, czy diesel rzeczywiście pasuje do takiego sposobu eksploatacji.
Diagnostyka DPF w Krakowie – nie wymieniaj części bez sprawdzenia przyczyny
Kontrolka DPF nie zawsze oznacza konieczność wymiany filtra. Problem może wynikać z niesprawnego termostatu, czujnika ciśnienia, zaworu EGR, wtryskiwaczy albo innej usterki silnika.
W warsztacie samochodowym Auto Dyskusja w Krakowie można wykonać diagnostykę silnika Diesla i sprawdzić parametry związane z pracą układu wydechowego. Serwis zajmuje się diagnostyką oraz naprawą silników benzynowych i wysokoprężnych.
Warsztat znajduje się przy ul. Michała Korpala 3 w Krakowie. Przed podjęciem decyzji o wypalaniu, czyszczeniu lub wymianie filtra warto najpierw ustalić rzeczywistą przyczynę problemu.
Najczęściej zadawane pytania
Po czym poznać, że filtr DPF jest zapchany?
Najczęstsze objawy to spadek mocy, większe zużycie paliwa, częste regeneracje, kontrolka DPF lub check engine oraz przejście silnika w tryb awaryjny. Pewną odpowiedź daje jednak dopiero diagnostyka komputerowa i sprawdzenie różnicy ciśnienia w filtrze.
Czy można samemu wypalić DPF podczas jazdy?
W niektórych samochodach producent przewiduje jazdę regeneracyjną po pojawieniu się kontrolki. Należy wtedy postępować zgodnie z instrukcją danego modelu. Jeżeli samochód stracił moc, przeszedł w tryb awaryjny albo świeci się kilka kontrolek, najpierw trzeba wykonać diagnostykę.
Ile trwa wypalanie filtra DPF?
Czas zależy od konstrukcji samochodu, temperatury silnika oraz stopnia zapełnienia filtra. Regeneracja podczas jazdy zwykle trwa kilkanaście lub kilkadziesiąt minut, ale nie należy kierować się wyłącznie czasem – najważniejsze są zalecenia producenta i parametry diagnostyczne.
Czy zapchany DPF zwiększa spalanie?
Tak, może powodować większe zużycie paliwa. Silnik częściej uruchamia aktywną regenerację, podczas której podawane są dodatkowe dawki oleju napędowego.
Czy dodatek do paliwa wyczyści DPF?
Preparat może wspomóc regenerację w określonych warunkach, ale nie naprawi uszkodzonego czujnika, wtryskiwacza, turbiny ani zaworu EGR. Nie usunie również dużej ilości popiołu z mocno zużytego filtra.
Czy trzeba wymienić filtr po zapaleniu kontrolki?
Nie zawsze. Kontrolka może oznaczać problem z regeneracją, czujnikiem albo innym elementem silnika. Najpierw należy odczytać błędy i sprawdzić parametry filtra.
Ile kosztuje diagnostyka lub czyszczenie DPF w Krakowie?
Koszt zależy od modelu samochodu, dostępu do filtra, stopnia jego zapełnienia oraz wybranej metody naprawy. Dokładną wycenę można przygotować po diagnostyce i sprawdzeniu stanu układu.
